Kouten over Pfeijffer en Europa

Die ochtend in de Leesclub

De croissants zijn nog warm. De koffiemachine reutelt. Het is gezellig druk tussen de vele honderden boeken in het Leeshuus. Mensen van respectabele leeftijd, zoals dat heet. Je moet het ook willen: een boompje opzetten over literatuur om 9 uur ’s morgens. Wie piekt er zo vroeg op de dag, fysiek en intellectueel? Geen twintigers of dertigers of veertigers, zo blijkt. En terwijl buiten grijze wolken de zon verhinderen om een stralend ochtendhumeur te etaleren, stapelen binnen de verwachtingen zich op voor de eerste Leesclub in een rij van tien.

“Heeft iedereen al koffie of thee gekregen? Ik zou willen beginnen,” zegt Els Snick. Samen met haar leesgezel Jos Geysels, minister van Staat maar in TAZ-kringen vooral bekend als ankerman tijdens vele jaren Uitgelezen Aan Zee, voert ze de nieuwe Leesclub aan. Snick heeft ervaring als docent en dat voel je: ze weet wat het is om haar doelgroep, die al dan niet nog wakker moet worden, vlotjes te activeren. “Ik ga eerst een fragment voorlezen en dan is het aan jullie.” Het fragment is afkomstig uit Grand Hotel Europavan Ilja Leonard Pfeijffer en gaat over ‘traditie omwille van de traditie’, over verleden en toekomst, over onze lange Europese ‘historie’ en over ‘de kracht van de Chinese chef’. Klinkt verwarrend? Dat is het ook een beetje voor wie de roman in kwestie nog niet heeft gelezen – zoals ondergetekende. Gaandeweg zal duidelijk worden dat er deze ochtend nog een aantal onbevooroordeelde aanwezigen is. Ter info: het boek (nog) niet gelezen hebben is hier zeker geen doodzonde; luisteren naar een collectieve boekbespreking prikkelt juist op een prettige manier je verbeelding. Het maakt vooral nieuws- en dus leesgierig. Maar participeren met argumenten is natuurlijk moeilijk of onmogelijk. En af en toe is er sprake van spoiler alert. Maar met een beetje geluk valt die spoiler samen met het gereutel van de koffiemachine en dan is er helemaal geen probleem. 

Intussen is ook de voorzet van Snick beantwoord met een eerste individuele lezersanalyse van een baardige meneer. Hij verwijst naar het ‘transcendente’ karakter van Pfeijffers magnum opusen de verschillen tussen een essay en ‘losse bedenkingen’. Het is 9u07 en je hoort de verzamelde hersenen in de boekhandel knetteren. Of kraken, dat kan ook. In deze Leesclub moet je je koffie en croissant verdienen, jazeker; wie kan beter? Even later wappert de mantel der liefde gelukkig als vanouds, met dank aan een dame die haar emotionele conclusie over de heer Ilja Leonard Pfeijffer maar meteen in de groep gooit: “Ik vergeef deze auteur alles. Het is een Bourgondische geest. Van een ander zou ik het niet pikken.” Haar laudatio krijgt bijval uit verschillende hoeken en het groepsgesprek kabbelt voort, over het verschil tussen toerisme en camouflagetoerisme – een mooi onderwerp in Oostende, stad aan zee – en de vergelijking met Thomas Mann en De Toverberg. Spoiler alert: Mann is nog altijd veel beter.

Het is, kortom, aangenaam ontwaken in ‘t Leeshuus. Intellectueel pieken mag – maar is niet verplicht. Zachtjes mijmeren is toegelaten. Zelfs zwijgen en knikken volstaan. En de liefde voor literatuur, fictie en non-fictie, neemt alleen maar toe. Allons-y, allen naar de Groentemarkt!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.