‘In de voetsporen van de oudste mens’

Door MARIJN LEMS – Van maandag 1 tot en met woensdag 3 augustus is op het Sportstrand een zeer bijzondere performance te zien: Laetoli Amfitheater van gevierd beeldend kunstenaar Honoré d’0. Twee bulldozers rijden over het strand en laten een gladgestreken oppervlak achter, terwijl performers tussen de machines in lopen. Het is een monumentaal beeld, dat de mens, technologie en de natuur in een spannende constellatie samenbrengt. We spraken met d’0 en curator Hans De Wolf over de inspiratie en ideeën achter het werk.

Hoe ontstond het idee voor Laetoli Amfitheater?

d’0: ‘De kunstenaar werkt met toeval, en zo was het in dit geval ook. De scène is me eigenlijk in de schoot geworpen: ik liep eens over het strand en er reed een bulldozer in een rechte lijn naar de zee, en het oppervlak dat de machine naliet was strak, maagdelijk vlak, als een onbeschreven blad papier. Het pad voelde als een uitnodiging om zo de zee in te stappen. Het leek me een bijzonder goed startpunt om een voorstelling met studenten te maken, wat ik al een tijdje van plan was – ik geef les aan het KASK en ben via Hans ook verbonden aan de VUB, waar ik een tentoonstellingsruimte heb gerealiseerd.’

De Wolf: ‘Het idee kadert ook in een onderzoek waar Honoré, ik en een archeoloog die gespecialiseerd is in de prehistorie al tien jaar mee bezig zijn, rond het thema: ‘wat maakt een mens tot mens?’. Toen we de grotten van Lascaux bezochten om daar de wandtekeningen te bekijken, beseften we: de prehistorische kunstenaars waren net als wij. In de tekeningen voel je de authenticiteit, de aandachtige manier van kijken naar de wereld, we voelden ons enorm verbonden met de kunstenaars van toen. Wij hebben nog op school meegekregen dat de prehistorische mens ‘primitief’ was, je weet wel, dat beeld van een domoor met een knuppel in een berenvel. Dat is zo fout, aan het gebruik aan perspectief in de tekeningen kun je zien dat ze dat al even goed doorzagen als de moderne mens.’

Hoe vertaalt die thematiek zich naar de voorstelling?

d’0: ‘Ik probeer in mijn werk de grote tijd te overbruggen en verbindingen te leggen die existentieel van aard zijn. Je zou de bulldozers als dinosaurussen kunnen zien, waartussen de eerste mens zijn eerste voetstappen zet en nalaat. De eerste sporen die de mens achterliet, de eerste manier waarop de mens zich gerepresenteerd zag, waren voetstappen in het zand: de eerste tekenen van rechtop lopend mensachtig leven zijn ontdekt in Laetoli, in lava versteende voetsporen van zo’n 3,7 miljoen jaar oud. Met de performance wil ik een verbinding maken tussen deze oudste mens (de australopithecus afarensis) en de nieuwste mens (homo sapiens, die zich helemaal afhankelijk maakt van de sturende technologie).’

Daarnaast lijken technologie en natuur ook een belangrijke rol te spelen in het werk.

d’0: ‘Zeker. De verhouding tussen zo’n machine van 25 ton en de kwetsbare mens daarnaast springt meteen in het oog. Maar door vlakbij de zee te werken krijg je toch vooral een nieuw ontzag voor de macht van de natuur. Iedere performance is ook voor ons een verrassing vanwege de onvoorspelbaarheid van de ondergrond, die steeds opnieuw door het samenspel van eb, vloed, wind en zand wordt bepaald. We timen de voorstelling zo dat kort na de performance alles weer door de oprukkende zee wordt weggevaagd. Maar laatst was het springtij met enorme noordwestenwind en dan stormt de zee met geweld vooruit, als een acteur die plots van het podium in het publiek springt. De natuur blijft capricieus en daar legt de mens zich best bij neer, liefst alert, met verwondering, bewondering en vooral respect.’

Laetoli Amfitheater is te zien op het Sportstrand, tegenover het Spilliaert Huis. Op ma 1/8 vanaf 13:10 uur, op di 2/8 vanaf 13:50 uur, op wo 3/8 vanaf 14:30 uur. Meer info vind je hier.


,

2 reacties op “‘In de voetsporen van de oudste mens’”

    • Dag Lieve, de uren zijn inderdaad gewijzigd in aanloop naar het festival. Ter info: vandaag is er de laatste opvoering en die start wel degelijk om 14:30.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: